گفت‌وگو با سعيد معيدفر دانشيار دانشكده علوم اجتماعي دانشگاه تهران

قهوه تلخ آيينه تمام‌نما

سعید معید فر دانشیار دانشکده علوم پزشکی گفت وگویی با روزنامه شرق درباره  سریال قهوه تلخ کرده است .

 به گزارش پارس توریسم ،متن این گفت وگو به شرح زیر است :

 
- همان طور كه مي‌دانيد اكنون قريب 1۵ هفته است كه مجموعه طنز قهوه تلخ ساخته آقاي مهران مديري در سراسر كشور و خارج از سيستم پخش سازمان صدا و سيما در حال توزيع است و مي‌توان گفت با محبوبيت بي‌سابقه‌اي روبه‌رو شده. ما تصميم گرفتيم دلايل جامعه‌شناختي اين استقبال كم‌نظير را بررسي كنيم، اما در پرسش نخست مي‌خواهم بدانم آيا صرفاً حضور كسي مانند مهران مديري كه سوابق بسيار خوبي در عرصه طنز دارد موجب اين اقبال چشمگير شده است؟ نظر شما در اين باره چيست؟

به هر حال همان طور كه اشاره كرديد آقاي مديري كارگردان موفقي هستند و همين موفقيت و شناختي كه مردم نسبت به كارهاي ايشان دارند باعث شده اين بار هم نسبت به كار ايشان از خودشان علاقه‌مندي نشان دهند. البته دلايل اين موفقيت و اقبالي كه در جامعه ما نسبت به كارهاي آقاي مديري نشان داده مي‌شود اين است كه ايشان تم‌هايي كه كار مي‌كنند اساساً با جامعه ايراني و ويژگي‌هاي خاص اين جامعه ارتباط دارد و خود همين موضوع باعث علاقه‌مندي در بين مخاطبان مي‌شود. نكته اولي كه حائز اهميت است مساله طنز بودن كارهاي ايشان است. در جامعه ما طنز از گذشته داراي اهميت بوده و به نظر مي‌رسد اين خودش يك زمينه‌هاي اجتماعي داشته و اين روزها اين موضوع اهميت دارد. طنز اين ويژگي را دارد كه مي‌تواند بسياري از مشكلاتي را كه داريم بيان كند. يعني بسياري از ويژگي‌هاي ما در اين جوك‌ها و كلمات و جملات پيرايه‌اي پوشانده مي‌شود. اين خودش باعث مي‌شود طنز در همه عرصه‌ها موثر‌تر و كارآمد‌تر باشد و دقيقاً در طنز قهوه تلخ هم ما اين را مي‌بينيم. آقاي مديري در اين مجموعه سعي كرده ويژگي‌هاي شخصيتي ما ايرانيان را چه در مورد شخصيت‌هاي حقوقي و چه در مورد شخصيت‌هاي حقيقي بازنمايي كند. يعني برخي از صفات منفي شخصيتي ما را برجسته مي‌كند. مثلاً علاقه‌مندي ما ايرانيان به تعريف و تمجيد و چاپلوسي. اين فرهنگ چاپلوسي و رياكاري مستتر در جامعه ما را نشان مي‌دهد؛ فرهنگي كه خطرات جدي دارد يعني گاهي اوقات ما احساس مي‌كنيم همه چيز خوب است و همه دارند راجع به ما حرف‌هاي خوب مي‌زنند ولي نمي‌بينيم در لايه‌هاي زيرين جامعه دارد چه اتفاقاتي مي‌افتد و چه خطراتي وجود دارد.

- به نظر مي‌رسد همواره افراد و جوامع به فرم‌ها و فضاهايي كه خودشان به آنها تعلق دارند، اقبال نشان مي‌دهند. به هر حال جامعه ايران يكي از معدود جوامعي است كه تا اين اندازه مردمش براي خودشان طنز و جوك درست مي‌كنند و به آن مي‌خندند. انگار خودشان خيلي از خصلت‌هايشان را قبول دارند! نظر شما در اين باره چيست؟ آيا مخاطبان قهوه تلخ از اين وضعيت‌شان آگاهي دارند؟

به هر حال اين مجموعه يك ‌جور آيينه تمام‌نمايي است كه جامعه ايراني و ويژگي‌هاي شخصيتي ايراني را بازتاب مي‌دهد و دليل اينكه اين مجموعه مورد اقبال ما قرار گرفته يك نوع تجربه زيسته‌اي است كه همه ما در آن زمينه داريم كه در اين فيلم برساخت مي‌شود و نيز اينكه ما در اين كار ديگراني را كه با آنها در لايه‌هاي مديريتي هم سر و كار داريم به نوعي در يك بازنمايي مي‌بينيم و چون عملاً فردي از طريق فيلم دارد اينها را برساخت مي‌كند علاقه‌مند مي‌شويم. مجموعه قهوه تلخ دارد صفت‌هاي منفي و عقب‌ماندگي‌هاي ما را نشان مي‌دهد. مثلاً مساله بيگانه‌پرستي ما در حالي كه در ظاهر بيگانه‌ستيز هم هستيم. يا اينكه نشان داده مي‌شود كه نظام‌هاي سياسي در جامعه ايراني در طول تاريخ بيشتر به جاي حل مساله جامعه، به فكر حل مساله خودشان بوده‌اند و وقت‌شان عموماً به مسائل فرعي اختصاص پيدا مي‌كرده است.

- حالا به نظر شما اين مساله كه مجموعه قهوه تلخ از تلويزيون پخش نشد هم نمي‌تواند يكي از دلايل اقبال چشمگير اين مجموعه باشد؟

چرا. مساله مهمي كه باعث جذابيت اين فيلم شده اين است كه اين سريال از صدا و سيما پخش نمي‌شود. در جامعه ما هميشه اين طور بوده كه وقتي يك كالايي كمياب بوده بيشتر مورد توجه قرار مي‌گرفته است. خب اين باعث شده اساساً يك شايعاتي در مورد اين سريال مطرح شود و خود همين سبب شده گرايش مردم براي ديدن اين مجموعه افزايش يابد. به نظر من در شرايط فعلي جامعه عدم پخش اين سريال از تلويزيون هم خودش يكي از عوامل اقبال اين مجموعه مي‌تواند باشد. 

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

  

ارجمند به خبرنگار خبرگزاری سینمای ایران گفت: در گذشته منتظر بودم تا ببینم برای چه نقشی انتخاب می شوم اما الان به جایی رسیده ام که خودم نقشم را انتخاب می کنم.

وی افزود: الان فقط منتظر یک نقش خوب هستم؛ جدی ، طنز، مثبت یا منفی بودنش اهمیتی ندارد، تنها تاثیرگذاری و ارزش نقش برایم مهم است. همیشه دوست داشتم تجربه تیپ سازی شخصیت طنز را تجربه کنم و چه بهتر دیدم که در کنار بهترین کس در این حوزه آن را کسب کنم، به همین خاطر از بازی در "قهوه تلخ" راضی هستم.


وی گفت: به عشق کارگردانی وارد سینما شدم اما اینکه چقدر جلو بروم خدا می داند. فقط یک تله فیلم به نام نازنین را به تازگی کارگردانی کرده ام که یک درام خانوادگی است و قرار است از موسسه ویدیو رسانه پخش شود. ولی الان به دلیل درگیری در پروژه "قهوه تلخ" فعالیت دیگری ندارم.

 برزو ارجمند بازیگر سینما، تئاتر و تلویزیون ادامه داد: همچنان در مجموعه تلویزیونی "قهوه تلخ" مهران مدیری مشغول بازی هستم و زمان پایان تولید آن مشخص نیست.

او اضافه کرد: به همین خاطر در هیچ کاری فعلاً نمی توانم حضور داشته باشم و باید تا پایان این مجموعه تمامی پیشنهادها را رد کنم.

ارجمند درباره کیفیت "قهوه تلخ" و استقبال مردم از این مجموعه گفت: میزان فروش این مجموعه نشان از استقبال مردم از آن دارد و امیدوارم این استقبال تا پایان سریال ادامه داشته باشد.

او در پایان درباره بازی خود در این مجموعه گفت: قسمت هایی از مجموعه را دیده ام و از بازی ام رضایت کامل دارم. نقش جای کار بسیاری دارد و فکر می کنم که توانسته ام آن را به خوبی ایفا کنم.

مهران مدیری، سیامک انصاری، محمدرضا هدایتی، سحر جعفری جوزانی، سحر ذکریا، رضا فیض‌نوروزی، آرام جعفری، الیکا عبدالرزاقی، نادر سلیمانی، فلامک جنیدی، رضا نیکخواه، شایان احدی‌فر، شادی احدی‌فر، عارف لرستانی، مریم بخشی، علی لک‌پوریان، ساعد هدایتی، فاطمه هاشمی، هادی کاظمی، جواد عزتی، سعید پیردوست و... از دیگر بازیگران اصلی این مجموعه هستند.